Ο καρκίνος του μαστού δεν είναι μόνο μια ιατρική διάγνωση. Είναι μια εμπειρία που μπορεί να ανατρέψει την καθημερινότητα μιας γυναίκας, να επηρεάσει τις σχέσεις της, την εικόνα που έχει για τον εαυτό της και την αίσθηση ασφάλειας που μέχρι τότε θεωρούσε δεδομένη. Σε αυτή τη διαδρομή, η ενημέρωση, η κατάλληλη φροντίδα και η ανθρώπινη υποστήριξη αποκτούν καθοριστική σημασία. Εξίσου σημαντική είναι η δυνατότητα μιας γυναίκας να συναντήσει άλλες γυναίκες που έχουν βιώσει αντίστοιχες εμπειρίες, να μιλήσει ανοιχτά και να αισθανθεί ότι δεν είναι μόνη.
Αυτή η ανάγκη βρίσκεται στην καρδιά του Πανελλήνιου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής». Από την ίδρυσή μας μέχρι σήμερα, πιστεύουμε ότι η προσωπική εμπειρία μπορεί να μετατραπεί σε δύναμη αλληλεγγύης, διεκδίκησης και κοινωνικής αλλαγής.
Το «Άλμα Ζωής» δημιουργήθηκε το 1988, όταν γυναίκες που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού ήρθαν κοντά και, με τη βοήθεια της προϊσταμένης της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Νοσοκομείου «Μεταξά», αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους. Μοιράστηκαν τις δυσκολίες, τους φόβους και τις ανάγκες τους, αλλά και την επιθυμία να στηρίξουν η μία την άλλη.
Από αυτή τη συνάντηση γεννήθηκε μια συλλογική προσπάθεια με έναν ξεκάθαρο στόχο: καμία γυναίκα να μη χρειάζεται να αντιμετωπίσει μόνη της τον καρκίνο του μαστού.
Η αποστολή μας στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: τη στήριξη, την ενημέρωση και τη διεκδίκηση. Προσφέρουμε ψυχοκοινωνική υποστήριξη και οργανωμένη αλληλοβοήθεια από γυναίκες που έχουν βιώσει τη νόσο, ενημερώνουμε για τα δικαιώματα και τις ανάγκες που προκύπτουν κατά τη θεραπεία και μετά από αυτή και ευαισθητοποιούμε το κοινό για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση.
Παράλληλα, διεκδικούμε ποιοτική και ολοκληρωμένη φροντίδα για κάθε γυναίκα, σε όποια περιοχή της Ελλάδας κι αν βρίσκεται. Το όραμά μας παραμένει ένας κόσμος χωρίς θανάτους από καρκίνο του μαστού, όπου κάθε γυναίκα θα μπορεί να ζει με ποιότητα και αξιοπρέπεια.
Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού αποτελεί συχνά μια βαθιά ανατρεπτική εμπειρία. Ο φόβος, η αβεβαιότητα, ο θυμός, η θλίψη και η αγωνία μπορεί να εμφανιστούν σε διαφορετικά στάδια της διαδρομής μιας γυναίκας.
Παράλληλα, οι θεραπείες και οι σωματικές αλλαγές ενδέχεται να επηρεάσουν την εικόνα που έχει για τον εαυτό της. Η προσπάθεια να ανταποκριθεί στους πολλαπλούς ρόλους της, ως μητέρα, σύντροφος ή εργαζόμενη, μπορεί να γίνει ιδιαίτερα απαιτητική. Η οικονομική επιβάρυνση, η πιθανή απομάκρυνση από την εργασία και η έλλειψη κατανόησης από το περιβάλλον μπορούν να εντείνουν το αίσθημα απομόνωσης.
Σε αυτές τις συνθήκες, η υποστήριξη από μια γυναίκα που έχει βιώσει αντίστοιχη εμπειρία αποκτά ξεχωριστή αξία. Μια γυναίκα που γνωρίζει από πρώτο χέρι τι σημαίνει να ακούς τη διάγνωση, να περνάς τις θεραπείες και να προσπαθείς να ξαναβρείς τις ισορροπίες σου μπορεί να προσφέρει κάτι πολύ σημαντικό: την αίσθηση ότι κάποιος πραγματικά σε καταλαβαίνει.
Η οργανωμένη αλληλοβοήθεια δημιουργεί έναν ασφαλή χώρο, όπου οι γυναίκες μπορούν να εκφράσουν τους φόβους τους χωρίς τον φόβο της κριτικής, να ανταλλάξουν εμπειρίες και να αντλήσουν δύναμη και ελπίδα η μία από την άλλη.
Οι σχέσεις εμπιστοσύνης που αναπτύσσονται μέσα από αυτή τη διαδικασία επιτρέπουν στις γυναίκες να ανακαλύψουν νέες προοπτικές και να αναγνωρίσουν δυνατότητες που ίσως προηγουμένως δυσκολεύονταν να διακρίνουν. Έτσι δημιουργείται μια αλυσίδα αλληλεγγύης, μέσα από την οποία η προσωπική εμπειρία μετατρέπεται σε συλλογική δύναμη.
Η ενημέρωση και η έγκαιρη διάγνωση αφορούν όλες μας: Ο Οκτώβριος, Μήνας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Μαστού, αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να αναδείξουμε την αξία της έγκαιρης διάγνωσης. Δεν πρόκειται απλώς για μια συμβολική εκστρατεία, αλλά για μια ουσιαστική υπενθύμιση ότι η έγκαιρη ανίχνευση της νόσου μπορεί να οδηγήσει σε πολύ υψηλά ποσοστά ίασης.
Ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα είναι ότι ο καρκίνος του μαστού στα αρχικά στάδια συνήθως δεν εμφανίζει συμπτώματα. Γι’ αυτό ο τακτικός προσυμπτωματικός έλεγχος, κυρίως μέσω της μαστογραφίας, είναι ιδιαίτερα σημαντικός.
Κάθε γυναίκα χρειάζεται να ακολουθεί τις συστάσεις του ειδικού γιατρού, ανάλογα με την ηλικία της και το ατομικό και οικογενειακό της ιστορικό. Παράλληλα, η τακτική σωματική δραστηριότητα, η διατήρηση υγιούς βάρους και ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ μπορούν να συμβάλουν στη μείωση ορισμένων παραγόντων κινδύνου.
Η φροντίδα της υγείας μας, ωστόσο, δεν περιορίζεται σε έναν μήνα. Χρειάζεται να αποτελεί σταθερή προτεραιότητα σε όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Η στήριξη των γυναικών αποτελεί τον πυρήνα των δράσεών μας. Μέσα από δωρεάν υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής υποστήριξης από εξειδικευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας και συναντήσεις που ενισχύουν την κοινωνικοποίηση, δημιουργούμε ευκαιρίες επικοινωνίας και σύνδεσης μεταξύ γυναικών με κοινές εμπειρίες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης αποτελεί το Greece Race for the Cure®, ο συμβολικός αγώνας δρόμου και περίπατος που κινητοποιεί πολίτες και φορείς γύρω από έναν κοινό σκοπό. Η αξία του δεν βρίσκεται μόνο στην ενημέρωση για τον καρκίνο του μαστού, αλλά και στη δημιουργία ενός χώρου συλλογικής συμμετοχής, όπου η αλληλεγγύη εκφράζεται έμπρακτα.
Η συμμετοχή σε τέτοιες πρωτοβουλίες συμβάλλει στην αντιμετώπιση των στερεοτύπων που εξακολουθούν να συνοδεύουν τη νόσο. Όταν οι γυναίκες μιλούν ανοιχτά για τις εμπειρίες τους, βοηθούν να περιοριστεί ο φόβος και το κοινωνικό στίγμα, ενώ ενθαρρύνουν περισσότερους ανθρώπους να ενημερωθούν.
Ο αντίκτυπος αυτών των δράσεων εκτείνεται πέρα από τις ίδιες τις γυναίκες. Αγγίζει τις οικογένειές τους, το κοινωνικό τους περιβάλλον και την ευρύτερη κοινότητα, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας διαφορετικής κουλτούρας γύρω από τον καρκίνο του μαστού και τη ζωή μετά τη διάγνωση.
Η ενδυνάμωση των γυναικών δεν περιορίζεται στην ψυχολογική υποστήριξη. Περιλαμβάνει και τη διεκδίκηση ποιοτικής, ολοκληρωμένης και ισότιμης φροντίδας, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας ή την κοινωνική και οικονομική τους κατάσταση.
Στο πλαίσιο αυτό, συμμετέχουμε ενεργά στις προσπάθειες για τη δημιουργία Πιστοποιημένων Κέντρων Μαστού σε επτά δημόσια νοσοκομεία της χώρας. Στόχος είναι κάθε γυναίκα να μπορεί να λαμβάνει ολοκληρωμένη φροντίδα, σύμφωνα με σύγχρονα πρότυπα ποιότητας.
Πιστεύουμε ότι η ανάπτυξη αυτών των Κέντρων, σε συνδυασμό με το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου «Φώφη Γεννηματά», μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της πρόληψης, της διάγνωσης και της συνολικής αντιμετώπισης του καρκίνου του μαστού στην Ελλάδα.
Παράλληλα, συνεχίζουμε να εργαζόμαστε για την ενίσχυση της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης, ώστε κάθε γυναίκα να γνωρίζει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και να έχει πραγματική δυνατότητα πρόσβασης στον απαραίτητο έλεγχο.
Η προσπάθεια για μια κοινωνία περισσότερο ενημερωμένη και υποστηρικτική χρειάζεται τη συμμετοχή όλων.
Οι πολίτες μπορούν να συμβάλουν διαδίδοντας έγκυρες πληροφορίες για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση, συμμετέχοντας σε δράσεις ευαισθητοποίησης, προσφέροντας εθελοντικά ή ενισχύοντας οικονομικά το έργο μας. Κάθε μορφή συμμετοχής έχει τη δική της αξία, γιατί ενδυναμώνει μια κοινή προσπάθεια.
Εξίσου σημαντικός είναι ο ρόλος των επιχειρήσεων. Μέσα από ουσιαστικές και μακροπρόθεσμες συνεργασίες, μπορούν να στηρίξουν δράσεις ενημέρωσης και υποστήριξης, αλλά και να ενθαρρύνουν τους εργαζομένους τους να συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες εθελοντισμού.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις μπορούν να δημιουργούν εργασιακά περιβάλλοντα κατανόησης και σεβασμού για τις γυναίκες που βιώνουν ή έχουν βιώσει τον καρκίνο του μαστού. Η διάγνωση δεν αναιρεί τις ικανότητες, τις γνώσεις ή τις δεξιότητες μιας γυναίκας. Η επιστροφή στην εργασία χρειάζεται να πραγματοποιείται χωρίς προκαταλήψεις και διακρίσεις, με ουσιαστική υποστήριξη και ίσες ευκαιρίες.
«Ας μη μένουμε θεατές». Αυτό είναι το μήνυμα που θέλουμε να μεταφέρουμε.
Από το 1988 μέχρι σήμερα, το «Άλμα Ζωής» στηρίζεται στην πεποίθηση ότι η δύναμη της συλλογικότητας μπορεί να αλλάξει τη ζωή των ανθρώπων. Όταν οι γυναίκες βρίσκουν έναν χώρο εμπιστοσύνης, όταν η προσωπική τους εμπειρία ακούγεται και όταν η κοινωνία ανταποκρίνεται με ενημέρωση, σεβασμό και έμπρακτη στήριξη, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για ουσιαστική αλλαγή.
Αυτό που έχει σημασία είναι κάθε γυναίκα να γνωρίζει ότι η φωνή της έχει αξία, ότι οι ανάγκες της αναγνωρίζονται και ότι δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες μόνη της. Για να γίνει αυτό πραγματικότητα, χρειάζεται να είμαστε όλοι μέρος μιας κοινωνίας που ακούει, κατανοεί και στηρίζει έμπρακτα.
Παρασκευή Μιχαλοπούλου, Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου, Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής»