Η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Αττικής μιλά για την αντιπυρική περίοδο, τους κινδύνους και το μήνυμα που πρέπει να φτάσει σε κάθε πολίτη.

Τι είναι η αντιπυρική περίοδος και γιατί αποτελεί μια κρίσιμη περίοδο για τη χώρα μας;

Για την Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Αττικής, για όλες τις εθελοντικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην πολιτική προστασία, αλλά και για τις αρμόδιες κρατικές αρχές, η αντιπυρική περίοδος δεν ξεκινά με την πρώτη φωτιά του καλοκαιριού. Η προετοιμασία αποτελεί μια διαρκή διαδικασία που εξελίσσεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Ο κόσμος βλέπει τους εθελοντές και τα πληρώματα να επιχειρούν στο πεδίο, όμως σπάνια βλέπει τις αμέτρητες ώρες εκπαίδευσης, τις κοινές ασκήσεις, τη συντήρηση και την αναβάθμιση του εξοπλισμού, καθώς και την αδιάκοπη προσπάθεια εξεύρεσης χορηγιών και πόρων που καθιστούν δυνατή την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Όταν ξεσπά μια πυρκαγιά, δεν υπάρχει χρόνος για προετοιμασία· ο εξοπλισμός, τα οχήματα και, πάνω απ’ όλα, οι άνθρωποι πρέπει να είναι ήδη έτοιμοι να ανταποκριθούν με ασφάλεια, συντονισμό και επαγγελματισμό. Η επιτυχία της αντιπυρικής περιόδου χτίζεται μέσα από τη δουλειά ολόκληρης της χρονιάς.

Ποιες είναι οι σημαντικότερες αιτίες εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών και ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;

Η μεγάλη πλειονότητα των πυρκαγιών στη χώρα μας οφείλεται στον ανθρώπινο παράγοντα. Ένα αναμμένο τσιγάρο, μια ανεξέλεγκτη καύση υπολειμμάτων, εργασίες με εργαλεία που παράγουν σπινθήρες ή ακόμη και μια στιγμιαία αμέλεια μπορούν να οδηγήσουν σε καταστροφικές συνέπειες.

Παράλληλα, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου τεχνικές αστοχίες σε υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας, όπως μετασχηματιστές ή γραμμές μεταφοράς και διανομής, προκάλεσαν την έναρξη πυρκαγιάς, ιδιαίτερα όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες και ισχυροί άνεμοι. Η σωστή συντήρηση αυτών των υποδομών αποτελεί σημαντικό παράγοντα πρόληψης.

Η υψηλή θερμοκρασία, η χαμηλή υγρασία, η συσσωρευμένη ξερή βλάστηση και οι ισχυροί άνεμοι μπορούν να μετατρέψουν μια μικρή εστία σε ανεξέλεγκτο πύρινο μέτωπο μέσα σε λίγα λεπτά.

Πώς είναι η καθημερινότητα ενός εθελοντή κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου;

Η καθημερινότητα ενός εθελοντή κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απέχει πολύ από την εικόνα που συνήθως έχει ο κόσμος. Οι περισσότεροι εθελοντές καλούνται να συνδυάσουν τις επαγγελματικές και οικογενειακές τους υποχρεώσεις με την επιχειρησιακή ετοιμότητα, γνωρίζοντας ότι οποιαδήποτε στιγμή μπορεί να χρειαστεί η συνδρομή τους. Κατά τους θερινούς μήνες, δεν είναι λίγες οι φορές που μέλη εθελοντικών οργανώσεων, όπως και της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης Αττικής, έχουν περιορίσει ή ακόμη και ακυρώσει την καλοκαιρινή τους άδεια, προκειμένου να παραμείνουν διαθέσιμα όταν οι συνθήκες το απαιτούν.

Οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές σπάνια εκδηλώνονται μεμονωμένα. Συχνά καλούμαστε να διαχειριστούμε πολλαπλά συμβάντα ταυτόχρονα, σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τις απαιτήσεις σε ανθρώπινο δυναμικό και μέσα. Σε αυτές τις συνθήκες, η ψυχραιμία, η πειθαρχία, η φυσική αντοχή και η άριστη συνεργασία μεταξύ εθελοντών και αρμόδιων αρχών αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την επιτυχία μιας επιχείρησης και, πολλές φορές, για την προστασία ανθρώπινων ζωών.

Γιατί η πρόληψη είναι τόσο σημαντική;

Η αποτελεσματικότερη πυρόσβεση είναι εκείνη που δεν χρειάστηκε ποτέ να γίνει.

Ο καθαρισμός οικοπέδων, η απομάκρυνση ξερών χόρτων, η αποφυγή χρήσης φωτιάς σε ημέρες υψηλού κινδύνου και η άμεση ενημέρωση των αρχών, μόλις εντοπιστεί καπνός ή φωτιά, αποτελούν απλές αλλά κρίσιμες ενέργειες.

Η πρόληψη δεν είναι ευθύνη μόνο των κρατικών υπηρεσιών. Είναι υπόθεση όλων μας: πολιτών, τοπικής αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεων και εθελοντικών οργανώσεων.

Ποια είναι τα συχνότερα λάθη των πολιτών;

Από την εμπειρία μας στο πεδίο, διαπιστώνουμε ότι τα περισσότερα επικίνδυνα περιστατικά δεν οφείλονται σε κακή πρόθεση, αλλά στην υποτίμηση του κινδύνου. Συχνά υπάρχουν πολίτες που επιλέγουν να επιστρέψουν στο σπίτι τους για να σώσουν προσωπικά αντικείμενα ή παραμένουν στην περιοχή επειδή πιστεύουν ότι «η φωτιά δεν θα φτάσει μέχρι εδώ». Άλλοι αγνοούν τις οδηγίες εκκένωσης ή σταματούν κοντά στο πύρινο μέτωπο για να παρακολουθήσουν ή να φωτογραφίσουν την εξέλιξη της πυρκαγιάς, δυσχεραίνοντας την πρόσβαση των οχημάτων έκτακτης ανάγκης.

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, παρατηρούμε μια ιδιαίτερα θετική εξέλιξη. Η ενημέρωση των πολιτών έχει βελτιωθεί σημαντικά και ολοένα περισσότεροι αντιλαμβάνονται ότι η έγκαιρη απομάκρυνση από μια επικίνδυνη περιοχή δεν αποτελεί ένδειξη εγκατάλειψης, αλλά πράξη υπευθυνότητας και προστασίας της ανθρώπινης ζωής. Παράλληλα, οι άμεσοι αποκλεισμοί των δρόμων από τις αρμόδιες αρχές και ο περιορισμός της πρόσβασης μόνο σε επιχειρησιακά μέσα και πιστοποιημένους εθελοντές συμβάλλουν ουσιαστικά τόσο στην ασφάλεια των πολιτών όσο και στην αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων.

Το σημαντικότερο μήνυμα που θέλουμε να περάσουμε είναι απλό: καμία περιουσία δεν αξίζει περισσότερο από μια ανθρώπινη ζωή. Η έγκαιρη συμμόρφωση στις οδηγίες των αρχών, η αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων προς τις πληγείσες περιοχές και η υπεύθυνη στάση κάθε πολίτη μπορούν να προστατεύσουν όχι μόνο τον ίδιο και την οικογένειά του, αλλά και να διευκολύνουν το έργο των πυροσβεστών, των διασωστών και όλων όσοι επιχειρούν στην πρώτη γραμμή.

Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή τις δασικές πυρκαγιές;

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε μεγαλύτερη διάρκεια καυσώνων, μειωμένη υγρασία και αυξημένη ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων. Ως αποτέλεσμα, οι πυρκαγιές εξαπλώνονται ταχύτερα, παρουσιάζουν μεγαλύτερη ένταση και γίνονται δυσκολότερες στη διαχείρισή τους.

Αυτό σημαίνει ότι τόσο οι επαγγελματίες όσο και οι εθελοντές καλούνται να προσαρμόζονται διαρκώς σε νέα επιχειρησιακά δεδομένα, επενδύοντας στην εκπαίδευση, στην τεχνολογία και στον καλύτερο συντονισμό.

Πόσο σημαντική είναι η συνεργασία μεταξύ των φορέων;

Καμία υπηρεσία και καμία εθελοντική ομάδα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της μια μεγάλη φυσική καταστροφή.

Η επιτυχής διαχείριση μιας πυρκαγιάς προϋποθέτει στενή συνεργασία μεταξύ του Πυροσβεστικού Σώματος, της Ελληνικής Αστυνομίας, του ΕΚΑΒ, της Πολιτικής Προστασίας, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των πιστοποιημένων εθελοντικών οργανώσεων.

Με αυτό το πνεύμα, η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Αττικής έχει αναπτύξει συνεργασίες με άλλες εθελοντικές ομάδες, όπως μέσω του Μνημονίου Συνεργασίας με τον Σύλλογο Εθελοντών Πολιτικής Προστασίας Αγίου Στεφάνου (Σ.Ε.Π.Π.Α.Σ.), ενώ συμμετέχει ενεργά στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Εθελοντικών Οργανώσεων Δασοπροστασίας – Πυρόσβεσης (ΠΟΕΟΔΠ). Πιστεύουμε ότι η ανταλλαγή τεχνογνωσίας, οι κοινές ασκήσεις και ο συντονισμός στο πεδίο ενισχύουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων.

Ποιο μήνυμα θα θέλατε να μεταφέρετε στους πολίτες;

Η προστασία των δασών και της ανθρώπινης ζωής είναι συλλογική ευθύνη. Η ετοιμότητα ξεκινά πριν από την κρίση: με σωστή ενημέρωση, πρόληψη, σχέδιο εκκένωσης και υπεύθυνη στάση.

Αν αντιληφθείτε καπνό ή φωτιά, ενημερώστε άμεσα τις αρμόδιες αρχές. Αν σας ζητηθεί να απομακρυνθείτε, ακολουθήστε χωρίς δισταγμό τις οδηγίες. Καμία περιουσία δεν αξίζει περισσότερο από μια ανθρώπινη ζωή.

Μύθος ή πραγματικότητα;

Μύθος: «Αν μείνω στο σπίτι μου, θα μπορέσω να το σώσω από τη φωτιά.»

Πραγματικότητα: Οι περισσότεροι άνθρωποι που κινδυνεύουν σοβαρά σε μεγάλες πυρκαγιές είναι εκείνοι που καθυστέρησαν να απομακρυνθούν. Η έγκαιρη εκκένωση δεν αποτελεί ένδειξη εγκατάλειψης, αλλά πράξη υπευθυνότητας και αυτοπροστασίας.

Η καλύτερη πυρκαγιά είναι πάντα εκείνη που δεν ξεκίνησε ποτέ. Και η καλύτερη άμυνα απέναντι στη φωτιά είναι η πρόληψη, η συνεργασία και η υπεύθυνη στάση όλων μας.

Δημοκρατίας 59 Παλαιό Φάληρο ΤΚ 17563 Τηλ. 210 3613320 https://eodathens.gr/

Αρ. Ο.Κοι. Π.: 8.184/26/02/2026

Αριθμός ΜΕΟΠΠ: 0127-00-25

Τηλέφωνο Επιχειρήσεων : +30 6936868994 (24 ώρες)