Το κινητό από μηχανή επικοινωνίας, αναζήτησης και δικτύωσης σε εργαλείο προστασίας της φύσης
03 ΙΟΥΛ 2026~Άρθρα Γνώμης & Έρευνες

Η Ελλάδα φιλοξενεί έναν εντυπωσιακό αριθμό θαλάσσιων ειδών, αποτελώντας μία από τις περιοχές με την υψηλότερη συγκέντρωση απειλούμενων ειδών στη Μεσόγειο.

Από θαλάσσια θηλαστικά, καρχαρίες και σαλάχια, μέχρι λιβάδια Ποσειδωνίας και κοράλλια, η ελληνική θαλάσσια βιοποικιλότητα είναι από τις πλουσιότερες της Ευρώπης. Φιλοξενεί χιλιάδες είδη ζώων και φυτών, συμπεριλαμβανομένων εμβληματικών ειδών όπως οι φώκιες και οι θαλάσσιες χελώνες.

Η προστασία δεν είναι μόνο υπόθεση επιστημόνων

Η προστασία των οικοσυστημάτων μας δεν βρίσκεται αποκλειστικά στα χέρια των επιστημόνων. Σήμερα, η συμβολή των πολιτών στη μελέτη της βιοποικιλότητας είναι πιο σημαντική από ποτέ.

Τα εργαλεία της Επιστήμης των Πολιτών δεν αντικαθιστούν τους επιστήμονες ούτε υποκαθιστούν εξειδικευμένες μελέτες, όπως η χαρτογράφηση της κατανομής των ειδών. Ωστόσο, όταν η συμμετοχή των πολιτών βασίζεται στις αρχές της Citizen Science, η γνώση που παράγεται είναι ανεκτίμητη.

Η iSea και η προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων

Στην περιβαλλοντική οργάνωση iSea, στοχεύουμε στην προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων, εστιάζοντας σε ευάλωτα είδη της Μεσογείου: καρχαρίες και σαλάχια, θαλάσσια θηλαστικά, λιβάδια Ποσειδωνίας, κοράλλια, αλλά και ξενικά είδη που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η επιστήμη των πολιτών στην πράξη

Η iSea αξιοποιεί την Επιστήμη των Πολιτών μέσω της εφαρμογής iNaturalist, συγκεντρώνοντας δεδομένα από φυσιολάτρες που μπορούν να αξιοποιηθούν από την επιστημονική κοινότητα.

Μέσα από αυτές τις παρατηρήσεις, έχουμε καταγράψει συναντήσεις χρηστών με διαφορετικά είδη, έχουμε εντοπίσει νέες περιοχές εξάπλωσης ξενικών ειδών και έχουμε συλλέξει πολύτιμες πληροφορίες για διάφορες περιοχές.

Μέσα από το iNaturalist, είτε κάποιος βρίσκεται στην παραλία, είτε κάνει πεζοπορία, είτε απλώς περπατά στη γειτονιά του, μπορεί να γίνει μέρος της παρατήρησης της φύσης και να συμβάλει στην προστασία της.

Πρόκειται για μια εύχρηστη εφαρμογή που επιτρέπει την καταγραφή ειδών μέσω φωτογραφίας, ενώ παράλληλα συνδέει χρήστες με φυσιολάτρες και επιστήμονες, λειτουργώντας σαν ένα κοινωνικό δίκτυο για τη φύση.

 

Η φύση στις άκρες των δαχτύλων σου

Το iNaturalist δεν είναι απλώς μια εφαρμογή. Είναι ένα εργαλείο εξερεύνησης της φύσης.

Είναι μια παγκόσμια πλατφόρμα μέσω της οποίας ο καθένας μπορεί να συνεισφέρει στην επιστήμη, αλλά και να γνωρίσει καλύτερα το φυσικό περιβάλλον γύρω του.

Για πολλούς είναι εκπαιδευτικό εργαλείο· για άλλους τρόπος ψυχαγωγίας και σύνδεσης με τη φύση.

«Μου αρέσει να ανεβάζω στο iNaturalist διαφορετικά είδη, κυρίως από την περιοχή μου, να μοιράζομαι τις παρατηρήσεις μου με ανθρώπους από όλο τον κόσμο και να ανακαλύπτω συνεχώς νέα πράγματα για τα μικρά θαύματα που με περιβάλλουν»,
αναφέρει η Κατερίνα Καλογερίνη, εκπαιδευτικός.

Η χρήση του είναι απλή: ανεβάζεις μια φωτογραφία ενός φυτού, εντόμου, ψαριού ή οποιουδήποτε οργανισμού συναντήσεις και θέλεις να καταγράψεις.

Ο συνδυασμός τεχνητής νοημοσύνης, προτάσεων της κοινότητας και επιστημονικής επιβεβαίωσης οδηγεί στην ταυτοποίηση του είδους, η οποία επικυρώνεται από επιστήμονες της πλατφόρμας.

Το πιο εντυπωσιακό; Όλα αυτά γίνονται με το κινητό που ήδη κρατάμε στα χέρια μας.

Μια καθαρή φωτογραφία, η τοποθεσία και η ημερομηνία αρκούν για να εμπλουτίσουν την επιστημονική γνώση και να δώσουν πρόσβαση σε πληροφορίες για κάθε είδος.

Περισσότερα στο εγχειρίδιο χρήσης του iNaturalist: https://isea.com.gr/download/inaturalist-manual/

ΤΑ “DO NOTS” της παρατήρησης

Ο ενθουσιασμός για την άγρια ζωή δεν πρέπει ποτέ να γίνεται απειλή για την ίδια την άγρια ζωή — ούτε για εμάς.

  • Δεν πλησιάζουμε άγρια ή άγνωστα ζώα
  • Δεν αγγίζουμε οργανισμούς που δεν γνωρίζουμε
  • Δεν ρισκάρουμε για μια φωτογραφία

Η καλύτερη παρατήρηση είναι πάντα από ασφαλή απόσταση.

Τραυματισμένα ή εκβρασμένα ζώα

Οι περιπτώσεις τραυματισμένων, εξαντλημένων ή εκβρασμένων θαλάσσιων ζώων δεν είναι απλή καταγραφή. Απαιτούν παρέμβαση — και αυτή γίνεται μόνο από ειδικούς.

Αρχικά:

  • Βγάζουμε φωτογραφίες από ασφαλή απόσταση
  • Επικοινωνούμε με το Δίκτυο Εκβρασμών, τον Δήμο και το Λιμεναρχείο

Αν πρόκειται για:

  • καρχαρία ή σαλάχι → iSea: 2313 090696 | info@isea.com.gr
  • θαλάσσια θηλαστικά → ΑΡΙΩΝ: 6945 644994 | arion@arion.org.gr
  • θαλάσσιες χελώνες → ΑΡΧΕΛΩΝ: 210 5231342 | info@archelon.gr

Η έγκαιρη αναφορά μπορεί να σώσει μια ζωή.

Καλοκαίρι και κλιματική κρίση

Η Ποσειδωνία (Posidonia oceanica), που συχνά μπερδεύεται με φύκια, είναι στην πραγματικότητα θαλάσσιο φυτό.

Τα λιβάδια της αποτελούν καταφύγιο για εκατοντάδες είδη ψαριών, προστατεύουν τις ακτές από διάβρωση και αποθηκεύουν μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα — γνωστό ως “μπλε άνθρακα”.

Αποκαλούνται και «μπλε πνεύμονες» της Μεσογείου, καθώς λειτουργούν ως μία από τις σημαντικότερες φυσικές δεξαμενές άνθρακα παγκοσμίως, δεσμεύοντας CO₂ για χιλιάδες χρόνια στα ριζώματά τους και παράγοντας οξυγόνο.

Έξω από τη θάλασσα, τα υπολείμματα της Ποσειδωνίας σχηματίζουν τις λεγόμενες θημωνιές, που:

  • σταθεροποιούν τις ακτές
  • συγκρατούν την άμμο
  • προστατεύουν από διάβρωση και καταιγίδες
  • δημιουργούν ενδιαιτήματα για άλλα είδη
  • στηρίζουν τις αμμοθίνες

Η προστασία είναι κοινή υπόθεση

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού:

  • δεν αγκυροβολούμε πάνω σε λιβάδια Ποσειδωνίας
  • υιοθετούμε υπεύθυνες πρακτικές στη θάλασσα
  • ενημερωνόμαστε και προστατεύουμε τα οικοσυστήματα

Περισσότερα: https://isea.com.gr/el/download/prosechoyme-ta-thalassia-livadia-mas/

Επίσης:

  • δεν απαιτούμε απομάκρυνση θημωνιών από τις ακτές
  • καταγγέλλουμε παράνομες απομακρύνσεις στο Αστυνομικό Τμήμα
    (καθώς απαγορεύεται η χρήση βαρέων μηχανημάτων στον αιγιαλό)

 

Ιωάννα Τζιώγα, Βοηθός Επικοινωνίας στην iSea

Μείνετε ενημερωμένοι για όλες τις δράσεις και τις εκδηλώσεις μας