Σε μια εποχή έντονων κοινωνικών και οικονομικών μεταβολών, ο εθελοντισμός στην Ελλάδα παύει να είναι μια αποσπασματική πράξη φιλανθρωπίας και εξελίσσεται σε έναν δομημένο πυλώνα κοινωνικής συνοχής. Η έρευνα της Humanity Greece αναδεικνύει την ανάδυση μιας νέας «κουλτούρας προσφοράς», η οποία τροφοδοτείται από την ανάγκη των πολιτών να παρέμβουν ενεργά στα προβλήματα της καθημερινότητας. Η έρευνα δείχνει πως 1 στους 4 βοήθησε εθελοντικά μέσα στο 2025, ενώ σε βάθος χρόνου, τουλάχιστον 6 στους 10 έχουν εμπλακεί με κάποια εθελοντική δραστηριότητα.

Κεντρικός στόχος είναι η μελέτη της στάσης των Ελλήνων στο κοινωνικό φαινόμενο του εθελοντισμού, δηλαδή της ελεύθερης προσφοράς (χωρίς οικονομική ή άλλης μορφής αποζημίωση) του χρόνου, των δεξιοτήτων ή υπηρεσιών από τον εθελοντή για να εκτελέσει εργασίες ή δραστηριότητες, συνήθως προς όφελος άλλων, μιας κοινότητας ή μιας ομάδας ατόμων ή ενός σκοπού.

Η ανάλυση του δείγματος αποκαλύπτει ότι το ποσοστό των εθελοντών τον τελευταίο χρόνο ανέρχεται στο 40,5%, αναδεικνύοντας τη μεγάλη εθελοντική δραστηριοποίηση των ελληνικών νοικοκυριών, ενώ 6 στους 10 έχουν βοηθήσει μια φορά στη ζωή τους εθελοντικά. Ο εθελοντισμός στην Ελλάδα υποστηρίζεται κυρίως από μέσες και μεγαλύτερες ηλικίες, με το 53,3% των εθελοντών να είναι άνω των 50 ετών. Η πλειοψηφία των εθελοντών ανήκει στις ηλικιακές ομάδες 50-59 (30,7%) και 60-69 (22,6%), ανατρέποντας την αντίληψη ότι ο εθελοντισμός είναι νεανική υπόθεση.

Κίνητρα: Γιατί προσφέρουμε;
Η κινητήριος δύναμη πίσω από την εθελοντική δράση παραμένει βαθιά ανθρωποκεντρική. Οι κύριοι λόγοι συμμετοχής συνοψίζονται στα εξής:
Αλληλεγγύη και Ενσυναίσθηση: Η επιθυμία για άμεση βοήθεια προς τον συνάνθρωπο, ειδικά σε περιόδους κρίσεων (φυσικές καταστροφές, οικονομική δυσχέρεια).
Προσωπική Ικανοποίηση: Η αίσθηση ότι «ανήκεις κάπου» και ότι η δράση σου έχει ορατό αντίκτυπο.
Κοινωνική Ευθύνη: Η πεποίθηση ότι η κρατική μέριμνα δεν επαρκεί και η κοινωνία των πολιτών οφείλει να καλύψει τα κενά.

Οι Τομείς Δράσης
Η ανθρωπιστική βοήθεια (τρόφιμα, είδη πρώτης ανάγκης) παραμένει στην κορυφή των προτιμήσεων, ακολουθούμενη από την προστασία του περιβάλλοντος και τη φροντίδα αδέσποτων ζώων.

Εμπόδια και Προκλήσεις
Αντίθετα, οι σημαντικότεροι ανασταλτικοί παράγοντες σχετίζονται (1) με την έλλειψη ελεύθερου χρόνου, (2) την περιορισμένη οικονομική δυνατότητα σε συνδυασμό με την απουσία ενδιαφέροντος για συγκεκριμένες εθελοντικές δράσεις, (3) την έλλειψη σχετικής ενημέρωσης και εκπαίδευσης και (4) με αρνητικές εμπειρίες του παρελθόντος από την ανεπαρκή οργάνωση εθελοντικών δράσεων.

Ενημέρωση για συμμετοχή σε εθελοντικές δράσεις:

Η ενημέρωση του κοινού για εθελοντικές δράσεις γίνεται στο μεγαλύτερο ποσοστό από τους ίδιους τους εθελοντικούς οργανισμούς (22%) και από στόμα σε στόμα (17,2%). Σημαντική είναι η συμβολή των εκπαιδευτικών οργανισμών στην ενημέρωση (7,5%). Αξιοπρόσεκτη είναι η παρουσία των κοινωνικών δικτύων στην ενημέρωση (κυρίως Instagram και Facebook), τα οποία υπερσκελίζουν τα κλασικά κανάλια ενημέρωσης (τηλεόραση, εφημερίδες, ραδιόφωνο).

Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να πούμε πως η Ελλάδα διαθέτει ένα τεράστιο κεφάλαιο ανθρώπινης καλοσύνης. Το στοίχημα για τα επόμενα χρόνια είναι η μετατροπή του αυθόρμητου εθελοντισμού σε μια βιώσιμη και οργανωμένη δύναμη που θα μπορεί να ανταποκριθεί στις μεγάλες προκλήσεις του μέλλοντος.

Η ομάδα της Humanity Greece