Η ιστορία του Staramaki ξεκίνησε το 2019 ως μια μικρή, τοπική κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση στο Κιλκίς, με μια πολύ συγκεκριμένη φιλοδοξία: να μετατρέψει ένα αγροτικό υπόλειμμα – το στέλεχος του σιταριού – σε ένα προϊόν καθημερινής χρήσης που μειώνει το πλαστικό, ενισχύει τη βιώσιμη γεωργία και δημιουργεί δουλειές σε μια περιοχή που τις έχει ανάγκη. Με τα χρόνια, η ιδέα αυτή εξελίχθηκε σε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα κυκλικής οικονομίας που συνδέει την πρωτογενή παραγωγή, την καινοτομία, την κοινωνική ένταξη και τη μεταποίηση.
Η πορεία μας επιβεβαίωσε κάτι που γνωρίζουν καλά όσοι επιχειρούν στον χώρο της κοινωνικής οικονομίας: ο κοινωνικός αντίκτυπος είναι πιο σταθερός και πιο βαθύς όταν συνοδεύεται από ένα υγιές, αυτοτροφοδοτούμενο επιχειρηματικό μοντέλο. Γι’ αυτό και από νωρίς αναπτύξαμε μια εμπορική δραστηριότητα που σταδιακά άρχισε να στηρίζει τη βιωσιμότητα του οργανισμού. Σήμερα, περισσότερο από 85% των εσόδων μας προέρχονται από πωλήσεις – κυρίως από συνεργασίες στον χώρο της εστίασης, εξαγωγές και την αξιοποίηση υποπροϊόντων.
Από ΟΚοιΠ σε Α.Ε.: μια φυσική εξέλιξη με κοινωνικό χαρακτήρα
Το 2024–2025 αποτέλεσε για εμάς σημείο καμπής. Καθώς ο οργανισμός μεγάλωνε, χρειαζόταν μια πιο ώριμη δομή που θα επέτρεπε:
την προσέλκυση μεγαλύτερων επενδύσεων,
την είσοδο στρατηγικών τεχνολογικών συνεργατών,
τη βελτίωση της εταιρικής διακυβέρνησης,
και την προετοιμασία για κλίμακα παραγωγής που ξεπερνά τις δυνατότητες μιας κλασικής ΟΚοιΠ.
Για τον λόγο αυτό προχωρήσαμε στη μετατροπή του Staramaki σε Ανώνυμη Εταιρεία, μια κίνηση που διατήρησε στο κέντρο της τα κοινωνικά χαρακτηριστικά μας, αλλά ταυτόχρονα μας έδωσε τη θεσμική ευελιξία να αναπτυχθούμε. Το νέο αυτό σχήμα δεν ακυρώνει την κοινωνική μας ταυτότητα – την ενισχύει. Με σταθερό καταστατικό προσανατολισμό στη βιωσιμότητα, τη συνεργασία με την τοπική κοινότητα και τη δίκαιη κατανομή αξίας, το Staramaki S.A. παραμένει de facto κοινωνική επιχείρηση, με επαγγελματική όμως δομή κατάλληλη για ανάπτυξη.
Η στρατηγική στήριξη του Investing for Purpose (IFP)
Η μετάβαση αυτή δεν θα ήταν εφικτή χωρίς τη στρατηγική υποστήριξη του Investing for Purpose (IFP), του φορέα που συντόνισε την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και έφερε στο τραπέζι επενδυτές που ευθυγραμμίζονται με το κοινωνικό μας όραμα. Η συνεργασία με το IFP ήταν κρίσιμη για τρεις λόγους:
Εξασφάλισε την πρόσβαση σε επενδυτές με πραγματικά impact-first κριτήρια, που αναζητούν μοντέλα μετρήσιμου κοινωνικού οφέλους, όχι απλώς χρηματοοικονομικής απόδοσης.
Ενίσχυσε τον επαγγελματισμό στη διακυβέρνηση, βοηθώντας μας να σχεδιάσουμε ένα μοντέλο Α.Ε. με σαφείς κοινωνικές δικλείδες – από την κατανομή δικαιωμάτων έως τη θεσμική προστασία της αποστολής.
Άνοιξε τον δρόμο για μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, δημιουργώντας μια βάση επενδυτών που προσεγγίζουν το Staramaki όχι ως ευκαιρία ταχείας απόδοσης, αλλά ως συνεργασία σε έναν κοινό σκοπό.
Χάρη στη συμμετοχή του IFP, το Staramaki S.A. ξεκίνησε τη νέα του εποχή με νέους στρατηγικούς μετόχους από τον χώρο της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της παραγωγής, αλλά και με επαρκές κεφάλαιο για να αναπτύξει τη γραμμή παραγωγής, να επιταχύνει την αυτοματοποίηση και να ενισχύσει τα προγράμματα βιώσιμης γεωργίας με τους συνεργαζόμενους αγρότες.
Γιατί μια κοινωνική επιχείρηση πρέπει να δραστηριοποιείται εμπορικά
Η εμπειρία μας έδειξε ότι η κοινωνική επιχειρηματικότητα δεν μπορεί να στηριχθεί μεγάλα διαστήματα σε ευκαιριακές ενισχύσεις. Η παραγωγή χρειάζεται επαγγελματισμό, επενδύσεις, ποιότητα, σταθερότητα. Η επιλογή να είμαστε ενεργοί στο εμπόριο ήταν αναγκαιότητα, όχι απόφαση που κάναμε με ευκολία. Θέλαμε όμως να αποδείξουμε ότι ένα προϊόν φιλικό προς το περιβάλλον, παραγόμενο με κοινωνικά υπεύθυνο τρόπο, μπορεί να σταθεί ανταγωνιστικά απέναντι σε φθηνότερες, πλαστικές λύσεις.
Και σήμερα βλέπουμε ότι αυτό όχι μόνο είναι δυνατό, αλλά και αναγκαίο. Γιατί όταν η αγορά ξεκινά να ανταμείβει ουσιαστικά βιώσιμες επιλογές, τότε ο κοινωνικός αντίκτυπος πολλαπλασιάζεται.
Πώς εξασφαλίζουμε τη βιωσιμότητα χωρίς να θυσιάζουμε τον κοινωνικό σκοπό
Η βιωσιμότητά μας στηρίζεται σε τρεις πυλώνες:
Δίκαιη οικονομική λειτουργία: επενδύουμε σε ανθρώπους, όχι μόνο σε μηχανήματα. Οι εργαζόμενοι προέρχονται συχνά από ευάλωτες ομάδες, λαμβάνουν σταθερές αμοιβές και εκπαιδεύονται σε νέες δεξιότητες.
Κυκλικότητα και μηδενικά απόβλητα: τίποτα δεν πάει χαμένο. Το παραπροϊόν αξιοποιείται ως βιομάζα, ως πρώτη ύλη για νέα βίο βασισμένα προϊόντα τα οποία και αισιοδοξούμε να παρουσιάσουμε σύντομα .
Τοπική αξία: συνεργαζόμαστε με αγρότες της περιοχής, συμβουλεύοντάς τους σε πρακτικές αναγεννητικής γεωργίας που εμπλουτίζουν το έδαφος και ενισχύουν την ανθεκτικότητα της καλλιέργειας.
Προκλήσεις της κοινωνικής επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα
Παρά την πρόοδο, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η πρόσβαση σε κεφάλαια. Μια κοινωνική επιχείρηση που θέλει να αναπτυχθεί συναντά συχνά δυσπιστία, θεσμική ασάφεια και έλλειψη κατάλληλων εργαλείων χρηματοδότησης. Η μετατροπή σε Α.Ε. με κοινωνικά χαρακτηριστικά – και η ύπαρξη φορέων όπως το IFP – αποδεικνύουν ότι υπάρχουν λύσεις, αρκεί να σχεδιαστούν προσεκτικά.
Πώς ξεκινήσαμε και πώς μετράμε τον αντίκτυπο
Ξεκινήσαμε με ελάχιστους πόρους, πολλή προσωπική δουλειά και τη στήριξη της τοπικής κοινότητας. Σήμερα, αξιολογούμε τον αντίκτυπό μας σε τρία επίπεδα:
Κοινωνικό (θέσεις εργασίας, ένταξη ευάλωτων ατόμων, δεξιότητες)
Οικονομικό (στήριξη τοπικών αγροτών, αύξηση εισοδήματος, τοπική ανάπτυξη)
Περιβαλλοντικό (μείωση πλαστικού, μηδενικά απόβλητα, αναγέννηση εδαφών)
Η μεθοδολογία αυτή αποτελεί μέρος της εταιρικής διακυβέρνησης και ενισχύθηκε σημαντικά με τη μετάβαση σε Α.Ε., δημιουργώντας ένα πιο αξιόπιστο και διαφανές σύστημα μέτρησης.
Stefanos Kamperis
Founder & CEO Staramaki
