Τα φεστιβάλ πρέπει εξ ορισμού να επιχορηγούνται γιατί ο πολιτισμός ενέχει την έννοια της συνάθροισης και της συναναστροφής, δηλαδή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για επικοινωνία και αλληλεγγύη, δύο βαθιές έννοιες που αναφέρονται σε ποιοτικές ανθρώπινες σχέσεις. Πόσο μάλλον όταν τα παραπάνω λαμβάνουν χώρα εκτός μεγάλων αστικών κέντρων όπως στην περίπτωσή μας, εκεί που καθημερινά λιγοστοί άνθρωποι δίνουν μάχη για επιβίωση λόγω του υψηλού κόστους διαβίωσης, της γήρανσης του πληθυσμού, της αστυφιλίας και της περιβαλλοντικής υποβάθμισης.
Το Υπουργείο Πολιτισμού μέσα από το Μητρώο Επιχορηγούμενων Φορέων έχει προσφέρει τη λύση χρηματοδοτώντας τις διοργανώσεις όμως κατά ένα ποσοστό γιατί αφενός δε καλύπτει το σύνολο των απαιτούμενων δαπανών και αφετέρου το ύψος της χρηματοδότησης δεν είναι σταθερό και διαφέρει από έτος σε έτος. Στη δική μας περίπτωση και από ανάγκη καταφεύγουμε σε εθελοντική εργασία και σε επιχειρηματικές «πατέντες» που αποδίδουν έσοδα, τα οποία φορολογούνται και είναι καθόλα νόμιμα όμως δημιουργούν ανασφάλεια και άγχος για την βιωσιμότητα του θεσμού. Είμαστε τυχεροί αν μετά από 12 χρόνια καταφέρουμε μια χρονιά να ισοσκελίσουμε τη ζημιά με τα έσοδα ή να έχουμε ταμειακά υπόλοιπα, συνήθως καταλήγουμε χρεωμένοι και ο υπογράφων αναγκάζεται να καλύψει αυτό το κενό από τον οικογενειακό του προϋπολογισμό ή πιο ευγενικά από το περίσσευμα της αγάπης του για τον πολιτισμό.
Το Φεστιβάλ Βωβούσας είχε ανέκαθεν δημόσιο χαρακτήρα καθότι δημιουργήθηκε από την ανάγκη διαφύλαξης του ιδιαίτερου φυσικού περιβάλλοντος της Βόρειας Πίνδου, προσφέρει δωρεάν εκδηλώσεις και από ιδρύσεως είχε ως στόχο την οικονομική βιωσιμότητα της απομακρυσμένης περιοχής του Ανατολικού Ζαγορίου. Σε αυτό το πλαίσιο η Περιφέρεια Ηπείρου αλλά και ο Δήμος Ζαγορίου στηρίζουν μεν τη διοργάνωση, ελλιπώς και συγκρατημένα δε. Επίσης η διαδικασία στην οποία υποβάλλεται η διοργάνωση ετησίως προκειμένου να εξασφαλίσει επιχορήγηση €6500 (25% του προϋπολογισμού μας) είναι συγκεκριμένη και περιγράφει την ελληνική πραγματικότητα, όπου διαφεντεύει η έλλειψη αξιοκρατίας και οι πελατειακές σχέσεις. Πιέζουμε το Δημοτικό-Περιφερειακό Συμβούλιο και στέλνουμε επιστολές-αιτήματα «φοβερίζοντας» πως σε περίπτωση άρνησης της επιχορήγησης θα διαρρεύσουμε τα πάντα στον Τύπο. Τις πρώτες χρονιές αυτό έπρεπε να γίνει και δια ζώσης. Μετά από έντεκα χρόνια έχει καταντήσει κουραστικό και δε δικαιολογείται οι τοπικοί άρχοντες να μην θέλουν να κατανοήσουν αυτό που κραυγάζει όλη η τοπική κοινωνία ότι δηλαδή η προσφορά μας σε τούτη τη γωνιά της Ελλάδος είναι πολύ μεγάλη. Ίσως θα ήταν πολύ χρήσιμο να μπορούσε μια δημόσια αρχή να συλλέξει στατιστικά στοιχεία στα οποία να εμφανίζεται η καμπύλη οικονομικής ανάπτυξης της περιοχής από το 2014 έως σήμερα (βενζινάδικα, ταβέρνες, ξενώνες..) ώστε να καταστεί σαφές το πού βρισκόμασταν και πού είμαστε τώρα.
Τι μένει λοιπόν; Να απευθυνθούμε σε ιδιώτες χορηγούς. Το κάναμε και αυτό αλλά ανεπιτυχώς γιατί έχουμε επιλέξει να παραμείνουμε ένας θεσμός όπου ό,τι κάνει το κάνει «ακροπατώντας» στις μύτες των ποδιών και δεν εισβάλει θέλοντας να τα διαλύσει όλα. Ως εκ τούτου είμαστε μικροί -με μεγάλο αντίκτυπο- και ποιος θα στηρίξει ένα θεσμό που στις εκδηλώσεις του δε μαζεύονται πάνω 200-300 επισκέπτες; Που από επιλογή δε δημιουργεί οπτική ρύπανση με κάθε είδους μπάνερ-αφίσες και περιορίζει το περιβαλλοντικό του αποτύπωμα στα απολύτως απαραίτητα; Επίσης μπορεί ένας καλλιτεχνικός θεσμός όπως ο δικός μας να γίνει αποδέκτης χορηγίας από μία εταιρεία στην οποία επικρατούν κακές συνθήκες εργασίας; Που κρατάει τους εργαζόμενους επιπλέον ώρες στο εργοστάσιο επειδή ο νομοθέτης δεν προέβλεψε το διάλειμμα μέσα στο βιομηχανικό οχτάωρο; Που έχει διαλύσει τα επικουρικά ταμεία ή που δε σέβεται κανένα νόμο για το περιβάλλον;
Διανύοντας τη δεύτερη δημιουργική δεκαετία της «ζωής» επιλέγουμε τη δημόσια επιχορήγηση ως μοναδική και καταλήγουμε πως οι επιχορηγήσεις πρέπει να είναι δημόσιες, ο πολιτισμός πρέπει να επιχορηγείται και το Υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να έχει υψηλότερο προϋπολογισμό. Και εμείς που αποτελούμε «μέρος του προβλήματος» ευχόμαστε σε εκείνους που λαμβάνουν τις αποφάσεις να εισακούσουν τους προβληματισμούς μας και να γίνουν οι ίδιοι μέρος της λύσης.
Καμίλο Νόλλας,
διοργανωτής Φεστιβάλ Βωβούσας
