Στο πρόσφατο συνέδριο Φιλανθρωπία 2.0, έχοντας στο επίκεντρο το ζήτημα της οικονομικής βιωσιμότητας και της ανάπτυξης στο οικοσύστημα των οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, εστιάσαμε αρκετά στις χρηματοδοτήσεις από ιδιώτες. Ούσα κεντρική στόχευση δύο ξεχωριστών πάνελ αλλά και σημαντική θεματική σε αρκετά άλλα, έγινε μια προσπάθεια ανάδειξης της σημασίας σχετικών δωρεών για τις οργανώσεις.
Τα στοιχεία που έχουμε από τις ΗΠΑ για παράδειγμα αποδεικνύουν ξεκάθαρα τη μεγάλη σημασία των δωρεών ιδιωτών για τον μη κερδοσκοπικό χώρο: οι δωρεές ιδιωτών αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων για οργανώσεις, με κάθε χρόνο περί τα 375 δις $, 65-68% των συνολικών δωρεών προς μη κερδοσκοπικούς φορείς, να προέρχονται από αυτό το κανάλι. Έτσι, δεν προκαλεί έκπληξη ότι η συντριπτική πλειονότητα των αμερικανικών οργανώσεων δηλώνουν ότι καλύπτουν το 75-90% του ετήσιου προϋπολογισμού τους μέσα από δωρεές ιδιωτών.
Στην Ελλάδα, πάλι, σύμφωνα με τα στοιχεία του World Giving Report 2025 (η επίσημη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της έρευνας θα γίνει τις επόμενες εβδομάδες!), μόλις το 25% αυτών που δήλωσαν ότι κάνουν δωρεές το έκαναν προς ΟΚοιΠ. Μάλιστα, ακόμα και αυτοί που προβαίνουν σε δωρεές, δίνουν μόλις το 0.17% του εισοδήματός τους όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 0.28%. Στην ερώτηση ποιοι παράγοντες αποθαρρύνουν ιδιώτες να δώσουν ή να δώσουν παραπάνω, το 30% δήλωσε ότι δεν εμπιστεύεται ότι μια οργάνωση θα διαχειριστεί ορθά τα χρήματα που θα δωρίσει. Επιπρόσθετα, όμως, το 49% δήλωσε ότι θα έδινε παραπάνω ή θα έδινε αν ήξερε περισσότερα για το πως θα αξιοποιηθούν τα χρήματα αυτά.
Το ζήτημα της εμπιστοσύνης προς τον χώρο είναι προφανώς κυρίαρχο και ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την ανάπτυξη αυτού του καναλιού χρηματοδοτήσεων. Καθώς όμως μια οργάνωση μόνη της δεν μπορεί να το αλλάξει εύκολα, απαιτείται συστημική αλλαγή, ας δούμε τι βρίσκεται εντός των χεριών μιας οργάνωσης:
Εσωτερικό περιβάλλον
Ενίσχυση διαφάνειας μέσα από την ανάρτηση καταστατικού, μελών ΔΣ, οικονομικών απολογισμών, εκθέσεων πεπραγμένων στην ιστοσελίδα του φορέα.
Η ένταξη σε οποιοδήποτε εθνικό και ευρωπαϊκό μητρώο μπορείτε/σχετίζεται με τον φορέα και αναφορά αυτών στην ιστοσελίδα, μπορεί, επίσης, να βοηθήσει.
Σχέσεις με τρίτους
Οργανώστε επικοινωνιακές καμπάνιες – ζητάτε όχι γενικώς χρήματα αλλά για συγκεκριμένο σκοπό κάθε φορά – σημαντική η σύνδεση δωρεάς με συγκεκριμένο αντίκτυπο
Εστιάστε και σε άλλες περιόδους πέρα από Χριστούγεννα και Πάσχα - παγκόσμιες ημέρες, Giving Tuesday (02 Δεκεμβρίου 2025)
Μιλήστε με εταιρείες για δράση συγκέντρωσης πόρων σε προσωπικό
Μιλήστε με ΜΜΕ για να σας προβάλλουν - αυξάνονται οι πιθανότητες αν μιλάτε για συγκεκριμένη ανάγκη/κοινωνικό ζήτημα και όχι μόνο για τον φορέα σας
Αν μπορείτε ενταχθείτε στο Ειδικό Μητρώο του ΥΠΕΣ - σκεφτείτε την φοροέκπτωση που θα έχουν οι ιδιώτες δωρητές (έως 40% έναντι του βασικού 20%)
Μιλήστε στους ήδη υποστηρικτές σας για τη δυνατότητα φοροέκπτωσης αν δώσουν πάνω από 100 ευρώ με ηλεκτρονικό τρόπο
Εξετάστε να ενεργοποιήσετε POS για δωρεές
Σε κάθε μα κάθε εκδήλωση/δράση σας να έχετε ένα donation kiosk
Ενεργοποιήστε υφιστάμενους δωρητές σας ώστε να αναλάβουν ρόλο πρεσβευτή
Ενεργοποιήστε προσωπικό και μέλη ΔΣ - κάντε ένα ομαδικό meeting για το πως ζητάμε χρήματα από ιδιώτες
Φτιάξτε λίστες με άτομα στο εξωτερικό (ειδικά μέλη της διασποράς) - δείτε τις δυνατότητες μέσω του Transnational Giving Europe!
Σκεφτείτε ευκαιρίες εθελοντισμού ως ένα πρώτο βήμα γνωριμίας με δυνητικούς δωρητές - δείτε και THI Volunteer Connect!
Επιπρόσθετα, εμπνευστείτε από τις τοποθετήσεις άλλων οργανώσεων στο τρέχον τεύχος του CSU αλλά και ευρύτερα από καλά παραδείγματα φορέων που έχουν καταφέρει να αναπτύξουν ένα ικανοποιητικό σύστημα προσέλκυσης και διατήρησης δωρεών από ιδιώτες. Φυσικά δεν θα φτάσετε άμεσα σε μεγάλες εισροές πόρων, γι’ αυτό και πρέπει να αναπτύξετε μια μακροχρόνια στρατηγική όπου θα επενδύσετε χρόνο και ενέργεια για την ανάπτυξη αυτού του καναλιού. Αξίζει, όμως, την επένδυση!
Γιατί όμως να αναζητεί κάποιος δωρεές από ιδιώτες;
Οι δωρεές ιδιωτών έχουν τις ίδιες σχεδόν ιδιότητες με τα έσοδα από πωλήσεις μιας εταιρείας: μπορούν να αποτελούν τη βάση του ετήσιου προϋπολογισμού σας. Μακριά από τις έντονες μεταβολές στις χρηματοδοτήσεις από ιδρύματα, εταιρείες, ευρωπαϊκά και άλλα προγράμματα (θα εγκριθεί / δεν θα εγκριθεί φέτος η χ πρότασή μου;) οι ιδιώτες έχουν μια μεγαλύτερη τάση υπέρ των επαναλαμβανόμενων δωρεών κάθε χρόνο. Αρκεί να οργανώσουμε σωστά τις διαδικασίες μας.
Παράλληλα, οι σχετικές δωρεές είναι περισσότερο ελεύθερες ώστε να μπορείτε να καλύψετε έκτακτες ανάγκες ή ανάγκες που δεν θα κάλυπτε εύκολα ένας άλλος χρηματοδότης.
Στο μάκρο επίπεδο, δε, είναι αρκετά εμφανές ότι περαιτέρω ανάπτυξη των δράσεων των οργανώσεων στην Ελλάδα δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στα τρέχοντα επίπεδα δωρεών από κοινωφελή ιδρύματα, εταιρείες, ΕΣΠΑ, κρατικούς και ευρωπαϊκούς πόρους. Μαζί με χρηματοδοτήσεις από το εξωτερικό η αύξηση δωρεών από ιδιώτες πρέπει να είναι η επόμενη μεγάλη θετική εξέλιξη στο οικοσύστημα.
Και το ευτυχές είναι ότι έχουμε στοιχεία που δείχνουν ότι είναι εφικτή η ανάπτυξη του καναλιού ιδιώτες. Πλέον υπάρχει ένα σχετικά καλό (στον μέσο όρο της Ευρώπης) πλαίσιο φοροεκπτώσεων, καταγράφουμε άνοδο των ατόμων που δείχνουν μεταϋλιστικές τάσεις (δεν με ενδιαφέρουν τα αγαθά, προτιμώ να δρω βάσει αξιών), οι μεγαλύτερες οργανώσεις έχουν δημιουργήσει ένα πρώτο σύνολο ατόμων που δωρίζουν κάθε μήνα, κάθε έτος και αυτή η πραγματικότητα μπορεί να ευαισθητοποιήσει και άλλους να δώσουν σε άλλους φορείς.
Και το HIGGS πάντα στη διάθεσή σας να υποστηρίξει
Δρ. Σωτήρης Πετρόπουλος
συνιδρυτής του HIGGS