Αναντίλεκτα τα τελευταία χρόνια τα ελληνικά προγράμματα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης έχουν γίνει περισσότερο σύνθετα και με επαυξημένη εστίαση στον αντίκτυπο. Αν και ακόμα οι κατευθύνσεις αυτών επηρεάζονται έντονα από έκτακτες καταστάσεις και νέες τάσεις/μόδα μπορεί κάνεις να διακρίνει σε αρκετές περιπτώσεις μια πιο στρατηγική διάσταση. Αυτό το τελευταίο, αποτελεί και την αναμενόμενη κυριότερη εξέλιξη των επόμενων χρόνων: εταιρείες να συνδέονται πιο μακροχρόνια με οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών για την θεραπεία σημαντικών κοινωνικών και περιβαλλοντικών προβλημάτων. Αυτή η προσέγγιση οδηγεί σε αυξημένο αντίκτυπο στο πεδίο καθώς δημιουργεί μια ασφάλεια στην οργάνωση που με τη σειρά της οδηγεί στην επένδυση αρκετών πόρων και συνεπώς σε πιο αποτελεσματική υλοποίηση των όποιων παρεμβάσεων. Παράλληλα, η εταιρεία μπορεί να δημιουργήσει μια πιο σύνθετη επικοινωνιακή στρατηγική αναδεικνύοντας την έμφαση σε ουσιώδη αποτελέσματα. Και φυσικά μπορεί να χτίσε ένα πιο εύστοχο πλαίσιο reporting που σίγουρα βοηθάει τη λογοδοσία της.   

Πέραν της στρατηγικής προσέγγισης, τα τελευταία δύο χρόνια έχουν διαμορφωθεί κάποιες κύριες τάσεις στο πλαίσιο της ΕΚΕ που δείχνουν να αποκτούν σημαντική δυναμική. 

Όσον αφορά στους τομείς που κερδίζουν περισσότερο έδαφος, η κλιματική αλλαγή διατηρεί και αναμένεται να διατηρήσει τα ηνία. Μια διαφορά όμως που φαίνεται να παρατηρείται είναι το λεγόμενο localization αυτής της προσέγγισης. Έτσι, πέραν από τα carbon neutral σχέδια, μια εταιρεία μπορεί να στοχεύει σε μια σειρά από μικρότερης κλίμακας παρεμβάσεις, συχνά σε συνεργασία με οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, στο τοπικό επίπεδο: η υιοθεσία ενός τοπικού πάρκου, το χτίσιμο ενός λαχανόκηπου σε μια σχολική αυλή, η προώθηση της κομποστοποίησης σε μια γειτονιά. Σχετικές δράσεις προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες για προσωπικά αφηγήματα, storytelling-friendly δεδομένα, που τόσο χρήσιμα είναι για την ανάδειξη του θετικού αντικτύπου που δημιουργείται αλλά και την παρακίνηση άλλων προς παρόμοιες ενέργειες.  

Μάλιστα, αν δεν υπάρξει σημαντική αρνητική επίδραση λόγω ΗΠΑ, αναμένεται μια ακόμα πιο εντατική προσπάθεια στο πεδίο της προστασίας του περιβάλλοντος, με μετακίνηση από το carbon neutral σε carbon negative και από την εστίαση εντός της εταιρείας στην ενίσχυση της επέκτασης τέτοιων πολιτικών σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα αλλά και έως τα σημεία πώλησης. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο η συνεργασία με περιβαλλοντικές οργανώσεις αλλά και μικρούς παραγωγούς, που συχνά λειτουργούν με όρους κοινωνικής επιχείρησης, θα αποτελέσει σημαντική παράλληλη προσέγγιση των περιβαλλοντικών ζητημάτων. 

Από την άλλη πλευρά, ο δεύτερος πιο trendy τομέας δράσεων ΕΚΕ αναδεικνύεται σταδιακά η διαφορετικότητα και η συμπερίληψη, με δυνατότητες δράσεων τόσο εντός των εταιρειών (για παράδειγμα στον τομέα των προσλήψεων) όσο και εκτός αυτών (για παράδειγμα δράσεις ανάδειξης των ωφελειών της αποδοχής της διαφορετικότητας). Αυτό που δεν είναι ξεκάθαρο προς το παρόν είναι το πόσο θα επηρεάσει τον τομέα αυτό οι πολιτικές της νέας κυβέρνησης στις ΗΠΑ, με κυριότερο πάντως προς το παρόν σενάριο οι εταιρείες (όπως και κοινωφελή ιδρύματα) να προσπαθήσουν να καλύψουν το κενό που δημιουργείται. Η τάση αυτή αναμένεται να ενδυναμωθεί από την ισχυρή τάση του ενδιαφέροντος των καταναλωτών προς ζητήματα διαφορετικότητας. Αν και βρισκόμαστε στην αρχή, υπάρχουν αρκετές εκτιμήσεις ότι θα αυξηθούν σημαντικά οι ανάγκες σε diversity audits, ένα πεδίο στο οποίο οι εταιρείες μπορούν να κερδίσουν πολλά αν συνεργαστούν με οργανώσεις.

Τέλος, μια ενδιαφέρουσα, επίσης, εξέλιξη αποτελεί η περαιτέρω αύξηση του online εθελοντισμού από στελέχη επιχειρήσεων, λειτουργώντας ως μέντορες ή δίνοντας συμβουλές επί σημαντικών δραστηριοτήτων των οργανώσεων. Πρόσφατες έρευνες υπολογίζουν ότι από την έναρξη της πανδημίας έχουν προσφερθεί περισσότερες από 1,2 δισεκατομμύρια ώρες εθελοντικής online εργασίας βοηθώντας αμέτρητα κοινωνικά projects σε όλον τον κόσμο. Καθώς η επαγγελματοποίηση των οργανώσεων συνεχίζεται με σημαντικό ρυθμό, μεσαία και υψηλά στελέχη επιχειρήσεων μπορούν να προσφέρουν σημαντική τεχνογνωσία και υποστήριξη. Προς αυτήν την κατεύθυνση φαίνεται ότι οδηγεί και η απόκλιση μεταξύ εταιρειών και οργανώσεων ως προς τον ρυθμό ενσωμάτωσης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης με τρόπο τακτικό στις λειτουργίες τους. Έτσι, δημιουργείται ένα πρόσθετο πεδίο στο οποίο οι εταιρείες μπορούν να προσφέρουν συμβουλές στις οργανώσεις.

Αναμφίβολα, ο τομέας της ΕΚΕ στην Ελλάδα έχει εξελιχθεί τρομερά τα τελευταία χρόνια ακολουθώντας τις περισσότερες σύγχρονες τάσεις. Αυτό που θα απαιτηθεί το επόμενο διάστημα είναι μια πιο ολιστική προσέγγιση σχετικών δράσεων, που δε στερούνται στρατηγικού οράματος, και που εμπεριέχουν την πολυτέλεια του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, με παράλληλες αλλά ταυτόχρονα αλληλοτροφοδοτούμενες ενέργειες, δίνοντας απαντήσεις σε ευρύτερα κρίσιμα ζητήματα στην χώρα μας.